ผมขายวัสดุก่อสร้างให้ร้านหนึ่งครับ ยอด 240,000 บาท เขาจ่ายเป็นเช็คลงวันที่ล่วงหน้า พอถึงวันผมเอาเข้าธนาคาร ปรากฏว่าเช็คคืนเพราะเงินในบัญชีไม่พอ ผมโทรไปเขาบอกว่าเดี๋ยวโอนให้ ผัดมาสองเดือนแล้วครับ ตอนนี้เริ่มไม่รับสาย ผมมีเช็คใบจริงกับใบคืนเช็คของธนาคารครบ อยากทราบว่าเรื่องแบบนี้เอาผิดทางอาญาได้ไหม หรือได้แค่ฟ้องแพ่งอย่างเดียว

ได้ทั้งสองทางค่ะ ในทางแพ่งท่านฟ้องเรียกเงินตามเช็คได้อยู่แล้ว ส่วนทางอาญามีกฎหมายเฉพาะรองรับ คือพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2534 มาตรา 4 ซึ่งวางหลักว่า การออกเช็คเพื่อชำระหนี้ที่มีอยู่จริงและบังคับได้ตามกฎหมาย โดยเจตนาที่จะไม่ให้มีการใช้เงินตามเช็ค หรือออกเช็คโดยขณะนั้นไม่มีเงินอยู่ในบัญชีพอจะจ่ายได้ เป็นความผิดอาญาเมื่อธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงิน ทั้งนี้จะเข้าองค์ประกอบครบถ้วนหรือไม่ ต้องดูมูลหนี้ที่ออกเช็ค ข้อความในเช็ค และใบคืนเช็คประกอบกัน จึงจะชี้ได้แน่ชัด

ข้อที่ต้องรีบมากคือ ความผิดตามกฎหมายฉบับนี้เป็นความผิดอันยอมความได้ ต้องร้องทุกข์หรือฟ้องภายในสามเดือนนับแต่วันที่ธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงิน ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 96 เมื่อผ่านมาสองเดือนแล้ว ท่านเหลือเวลาอีกไม่มาก ควรนำเช็คและใบคืนเช็คเข้ามาปรึกษาโดยเร็วที่สุด เพราะหากปล่อยจนพ้นกำหนด จะเหลือเพียงช่องทางแพ่งเท่านั้นค่ะ

หมายเหตุ : การให้คำแนะนำทางกฎหมาย เป็นเพียงคำแนะนำเบื้องต้นเท่านั้นทั้งนี้ทั้งนั้นขึ้นอยู่กับ ข้อเท็จจริงและพยานหลักฐานในคดีนั้นด้วย

PRASITA 'S LAW CONSULTANT
ประสิตา ลอว์ คอนซัลแตนท์
ที่ปรึกษา แนะนำ ทำความเห็นด้านกฎหมาย