ความลับทางการค้า ทรัพย์สินที่ไม่ต้องจดแต่ต้องลงมือรักษา
1 จำนวนผู้เข้าชม |
การคุ้มครองความลับทางการค้า: ทรัพย์สินที่ไม่ต้องจดทะเบียน แต่ต้องลงมือรักษา
ทุกกิจการมีข้อมูลบางอย่างที่เป็นหัวใจของธุรกิจ สูตรที่คิดค้นเอง รายชื่อลูกค้าที่สะสมมาหลายปี รายชื่อซัพพลายเออร์ที่ให้ราคาดี หรือวิธีการทำงานที่ลองผิดลองถูกจนได้ที่ ข้อมูลเหล่านี้มักมีค่ามากกว่าทรัพย์สินที่จับต้องได้เสียอีก แต่เจ้าของกิจการจำนวนมากไม่เคยคิดว่ามันเป็นทรัพย์สินที่กฎหมายคุ้มครองได้ จนวันหนึ่งพนักงานที่รู้ข้อมูลพวกนี้ลาออกไปอยู่กับคู่แข่ง หรือไปเปิดกิจการแข่งเอง แล้วเอาข้อมูลติดตัวไปด้วย
ความลับทางการค้าต่างจากเครื่องหมายการค้าหรือสิทธิบัตรตรงที่ไม่ต้องจดทะเบียน กฎหมายให้ความคุ้มครองทันทีหากข้อมูลนั้นครบองค์ประกอบตามพระราชบัญญัติความลับทางการค้า พ.ศ. 2545 องค์ประกอบมีสามข้อ ข้อแรกคือเป็นข้อมูลที่ยังไม่เป็นที่รู้กันโดยทั่วไป ข้อสองคือมีมูลค่าในเชิงพาณิชย์เพราะความเป็นความลับของมัน และข้อสามคือเจ้าของได้ใช้มาตรการที่เหมาะสมเพื่อรักษาข้อมูลนั้นไว้เป็นความลับ
ข้อที่สามนี่เองคือจุดที่กิจการส่วนใหญ่พลาด หลายคนมีข้อมูลที่มีค่าและเป็นความลับจริง แต่ไม่เคยลงมือรักษามันเลย ปล่อยให้พนักงานทุกคนเข้าถึงได้หมด ไม่มีการทำข้อตกลงรักษาความลับ ไม่มีการจำกัดว่าใครดูอะไรได้บ้าง เมื่อไม่เคยแสดงให้เห็นว่าตนถือว่ามันเป็นความลับและพยายามรักษาไว้ กฎหมายก็อาจไม่ถือว่าข้อมูลนั้นเป็นความลับทางการค้าที่จะได้รับความคุ้มครอง ความคุ้มครองที่กฎหมายให้ฟรีจึงมาพร้อมเงื่อนไขว่าเจ้าของต้องลงมือทำอะไรบางอย่างด้วยตัวเองก่อน
สิ่งที่ควรทำจึงไม่ซับซ้อน คือทำข้อตกลงรักษาความลับกับพนักงานและคู่ค้าที่ต้องเข้าถึงข้อมูลสำคัญ จำกัดการเข้าถึงเฉพาะคนที่จำเป็นต้องรู้ และทำให้ชัดเจนว่าข้อมูลใดที่ถือเป็นความลับของกิจการ เมื่อวางมาตรการเหล่านี้ไว้แล้ว หากมีคนนำความลับไปเปิดเผยหรือใช้โดยวิธีที่ไม่ชอบ เช่น ผิดข้อตกลงที่ให้ไว้หรือผิดหน้าที่ที่มีต่อกิจการ เจ้าของมีสิทธิขอให้ศาลสั่งห้ามการกระทำนั้นและเรียกค่าเสียหายได้ตามกฎหมายฉบับนี้
ที่พบบ่อยคือเจ้าของกิจการเพิ่งมาตระหนักว่าข้อมูลของตัวเองมีค่าแค่ไหน ก็ตอนที่มันหลุดออกไปกับคนที่เดินออกจากประตูไปแล้ว ทั้งที่การวางระบบรักษาความลับตั้งแต่ต้นใช้เพียงเอกสารไม่กี่ฉบับและการจัดระเบียบการเข้าถึงเท่านั้น ความลับทางการค้าเป็นทรัพย์สินที่กฎหมายมอบให้โดยไม่ต้องเสียค่าจดทะเบียน แต่แลกมาด้วยเงื่อนไขว่าคุณต้องรักษามันไว้เอง คนที่ไม่เคยลงมือรักษา เมื่อถึงวันที่ต้องการให้กฎหมายช่วย ก็อาจพบว่าไม่มีอะไรเหลือให้คุ้มครองอีกแล้ว
บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไปทางกฎหมาย มิใช่ความเห็นทางกฎหมายสำหรับกรณีใดกรณีหนึ่งโดยเฉพาะ แต่ละกิจการมีรายละเอียดต่างกัน ก่อนตัดสินใจควรปรึกษาผู้ประกอบวิชาชีพเพื่อพิจารณาข้อเท็จจริงของท่านเป็นการเฉพาะ
