การคุ้มครองเครื่องหมายการค้า: หลักการจดก่อนได้ก่อน
2 จำนวนผู้เข้าชม |
การคุ้มครองเครื่องหมายการค้า: หลักจดก่อนได้สิทธิก่อนที่ผู้ประกอบการมักมองข้าม
เจ้าของกิจการทุ่มเทหลายปีสร้างชื่อแบรนด์จนลูกค้าจำได้ วันหนึ่งกลับพบว่ามีร้านอื่นใช้ชื่อคล้าย ๆ กันขายของแบบเดียวกัน หรือแย่กว่านั้นคือมีคนไปจดทะเบียนชื่อแบรนด์ของตัวเองไว้ก่อนแล้ว พอจะห้ามเขา กลับกลายเป็นฝ่ายเราเองที่อาจถูกห้ามใช้ชื่อที่อุตส่าห์สร้างมากับมือ
เรื่องแบบนี้เกิดขึ้นเพราะความเข้าใจที่คลาดเคลื่อนอย่างหนึ่ง คือคิดว่าใช้ชื่อมานานก่อนก็ย่อมเป็นเจ้าของชื่อนั้น ความจริงในระบบเครื่องหมายการค้าไทยกลับให้น้ำหนักกับการจดทะเบียนเป็นหลัก โดยผู้ที่ยื่นจดทะเบียนก่อนมีสิทธิดีกว่า ตามพระราชบัญญัติเครื่องหมายการค้า พ.ศ. 2534 การจดทะเบียนคือสิ่งที่ทำให้คุณมีสิทธิแต่เพียงผู้เดียวในการใช้เครื่องหมายนั้นกับสินค้าที่จด และมีสิทธิห้ามคนอื่นใช้เครื่องหมายที่เหมือนหรือคล้ายจนอาจทำให้สับสน
ถ้าไม่จดทะเบียน ความคุ้มครองที่ได้จะจำกัดมาก คุณจะฟ้องเรียกสิทธิในฐานะเจ้าของเครื่องหมายที่จดทะเบียนไม่ได้ เหลือเพียงช่องทางที่แคบและพิสูจน์ยากกว่า นี่คือเหตุผลที่การจดทะเบียนแต่เนิ่น ๆ สำคัญ เพราะยิ่งแบรนด์เริ่มเป็นที่รู้จัก โอกาสที่จะมีคนใช้ชื่อซ้ำหรือชิงจดก่อนก็ยิ่งสูงขึ้น
อีกเรื่องที่ควรรู้ตั้งแต่ต้นคือไม่ใช่ทุกชื่อจะจดทะเบียนได้ เครื่องหมายที่จดได้ต้องมีลักษณะบ่งเฉพาะ คือโดดเด่นพอจะแยกสินค้าของคุณออกจากของคนอื่น ชื่อที่เป็นคำสามัญทั่วไปหรือเป็นเพียงคำบรรยายตัวสินค้าตรง ๆ มักจดไม่ได้ การคิดเรื่องนี้ตั้งแต่ตอนตั้งชื่อแบรนด์ จึงช่วยให้เลือกชื่อที่ทั้งขายได้และจดทะเบียนได้ไปพร้อมกัน เมื่อจดแล้วเครื่องหมายมีอายุคุ้มครองสิบปี และต่ออายุได้เรื่อย ๆ
ที่พบบ่อยคือ SME ทุ่มงบสร้างแบรนด์เต็มที่ แต่ไม่เคยคิดจะจดทะเบียนเครื่องหมายการค้า มารู้ว่าสำคัญก็ตอนมีคนก๊อป หรือตอนถูกคนอื่นจดตัดหน้าไปแล้ว การจดทะเบียนตั้งแต่แบรนด์ยังเล็กใช้เงินไม่มากและทำได้ไม่ยาก ในขณะที่การไปแย่งสิทธิกันตอนแบรนด์ดังแล้ว ทั้งแพงและอาจสายเกินแก้ แบรนด์เป็นทรัพย์สินที่มีค่าที่สุดอย่างหนึ่งของกิจการ และการปกป้องมันควรเริ่มตั้งแต่วันที่มันยังไม่มีใครอยากลอก
บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไปทางกฎหมาย มิใช่ความเห็นทางกฎหมายสำหรับกรณีใดกรณีหนึ่งโดยเฉพาะ แต่ละกิจการมีรายละเอียดต่างกัน ก่อนตัดสินใจควรปรึกษาผู้ประกอบวิชาชีพเพื่อพิจารณาข้อเท็จจริงของท่านเป็นการเฉพาะ
